|
|
|
|
| |
TÜRKÇENİN GİRESUN AĞZI
|
| A |
|
| Abrul |
Nisan |
| Abuş |
Şapşal |
| Accuk |
Azıcık |
| Aclanmak |
Acıkmak |
| Adref |
Etraf |
| Afkurmak |
Havlamak |
| Ağanamak |
Anlamak |
| Ağarlamak |
Ağırlamak |
| Ağıl |
Küçükbaş hayvan ahırı |
| Ağırşak |
Eğerceğin yuvarlak parçası |
| Ağrı |
-den doğru anlamında bir edat |
| Ağuşuk |
Yarı açık |
| Ahaca |
İşte burada |
| Akak |
Ormanda artık suyu olmayan, dibi taş, eski su yolu |
| Akınmak |
Kaymak |
| Akunduruk |
Reçine |
| Akunduz |
Genellikle yükseklerde yetişen bir bitki. |
| Alaf |
Hayvana verilen ağaç yaprağı |
| Alamuk |
Yağmurdan sonra güneşin bulutların arasından tesirli bir şekilde vurması |
| Alemeşkere |
Alenen, insanlar görecek-duyacak şekilde |
| Allah-u Alem |
Allah bilir (tahminlerde kullanılır) |
| Andır |
İşe yaramaz, fena, kötü |
| Andır galsın |
Yerin dibine geçsin |
|
| A |
|
| Angaz |
Büyük, ağır ve hantal eşya |
| Anlak |
Meydan |
| Annaklamak |
Gözlemek, bakmak |
| Angıramak |
1) Avazı çıktığı kadar bağırmak
2) Eşeğin anırması |
| Aranko |
Boş boş, serseri gibi gezen |
| Argış |
Yükü tek seferde götürmemek için belli bir yere istiflemek. |
| Arkulu |
Paralel |
| Arkurulamak |
Yan tarafa doğru gitmek |
| Aşana |
Geleneksel evlerde mutfak |
| Aşar |
Turşusu kurulan madde |
| Aşki |
Tevekkeli |
| Atlamak |
Ayıklamak |
| Ateşlük,Ateşlik |
Geleneksel evlerde ateşin yakıldığı kısım |
| Avara |
Boş gezen |
| Avu, Ağu |
Zehir |
| Ayam |
Hava, hava durumu |
| Ayama |
Lakap |
| Ayu |
Ayı |
| Azuk |
Yiyecek |
|
|
| B |
|
| Bacca, bahça |
Bahçe, fındık bahçesi |
| Bad |
Koyun geceleme yeri |
| Bardabaş |
Çok gürültü yapan kişi |
| Başşak, Soğlama |
Fındık toplandıktan sonra geri kalan artıklar |
| Bayak |
Az önce, demin |
| Bece |
Bu gece |
| Bed |
Kötü, çirkin |
| Bek |
Sert |
| Belertmek(gözünü) |
1) Gözlerini iyice açmak
2) Gözünü açarak korkutmak |
| Bere,pere |
Koyunların sağıldığı yer |
| Besbelli |
Herhalde, belli ki |
| Beter |
Çok, fena |
| Bezene |
Bezelye |
|
| B |
|
| Bıldır |
Geçen sene |
| Bibi |
Büyük hala |
| Bileki |
İçinde ekmek yapılan çamurdan kap |
| Bitduma,Citduma |
Azıcık |
| Boydak |
Tek başına, başıboş |
| Bozaltı |
Alaca karanlık |
| Böce,Böğce |
Fasulye |
| Böğün |
Bugün |
| Bulaşuk |
İspiyoncu |
| Buymak |
Üşümek |
| Buzakluk |
İnek rahmi |
| Büngüldemek |
Yerinde duramamak, oynamak |
| |
|
| |
|
|
|
| C |
|
| Caht |
Gayret, çaba |
| Camış |
Bir büyükbaş hayvan türü |
| Caplama |
Fraktıya yatay olarak çakılan çıta |
| Caranak |
Sağanak yağmur |
| Caydak |
Tek başına, yalnız |
| Cazı,Cazi |
Cadı, fesat kadın |
| Ceccal |
Çok yaramaz çocuk, deccal |
| Celecoş |
Keş’ten yapılan bir tür yemek |
| Cenik |
Giresun Dağlarının kuzeyinde kalan yöre ve bu yöredeki köyler |
| Cereme |
Zahmet, eziyet, sıkıntı |
| Cıbban |
Alkış |
| Cıbıldak |
Çıplak |
| Cıdık |
Tuzak |
| Cıftır gibi |
Çok hızlı bir şekilde |
| Cılga |
İnce su yolu |
|
| C |
|
| Cımbış |
Komik, şaka |
| Cıngıl |
Bir nevi tenekeden yapılmış kulplu su kabı |
| Cırıtta |
Bir tür hamur kızartması |
| Cırıtta gibi uşak |
Su gibi delikanlı |
| Cırmak,cıymak |
Ağaç kökünün uzantıları |
| Cıscıbıl |
Çırılçıplak |
| Cıvırtmak |
İshal olmak |
| Cicük,Cicik |
Meme |
| Cidduk, Cıddık, Cındık |
Ufaklık, sevimli çocuk |
| Cinibiz |
Keskin zekalı, hafızası kuvvetli |
| Citduma,Bitduma |
Azıcık |
| Cilim |
Çok yapışkan bir tür çamur |
| Cimbar |
Harabe yer |
| Cimcük,Cimcik |
Çimdik |
| |
|
| |
|
| |
|
|
|
| Ç |
|
| Çakal Yağmuru |
Aniden bastıran kısa süreli yağmur |
| Çakır |
Bir bayan ismi |
| Çakır Gözlü |
1) Renkli gözlü 2) Ela gözlü |
| Çalpamak |
Çalkalamak |
| Çangal |
Fasülye sırığı |
| Çapula |
Eskiden giyilen bir tür ayakkabı |
| Çaput |
Eski elbise |
| Çara |
İnekten gelen akıntı |
| Çaruk |
Ayakkabı |
| Çatmak |
Rastlamak, rast gelmek |
| Çavgun,Çağulgun |
Esintili yağan yağmur |
| Çaytak |
Bacakları dışa doğru eğri kimse |
| Çeç |
1) Ayıklanmış fındık 2) Madeni para |
| Çekek |
Küçük gemi barınağı |
| Çencik, Çencük |
Kapı mandalı |
| Çentiği |
Dasdar’dan yapılan bir tür çanta |
| Çentik, Çentük |
Çizik |
| Çepni |
Çepniler, Türkiye Türklerinin ataları olan oğuzlar’ın 24 boyundan Üçoklar’ın Gökhan kolundan , dört oğuldan biridir. (Bayındır, Peçenek, Çavundur, ve Çepni)
|
|
| Ç |
|
| Çettüğüm |
Kördüğüm |
| Çerkez Bıçağı |
Yöreye özgü hamsiye benzer küçük bıçak |
| Çıpırtlak |
Çok renkli, rengi parlak, alacalı bulacalı |
| Çiğsenti |
İnce yağan yağmur, çiğse |
| Çileklik |
Çalı çileği. Yaprağından çorba yapılır |
| Çimmek |
Yıkanmak, yunmak |
| Çitemek |
Dikmek, tutturmak |
| Çivit |
Limon, mandalina gibi meyvelerin çekirdeği |
| Çort |
Dikenlik yer |
| Çotanak |
Birkaç fındıktan oluşan fındık demeti |
| Çöğör |
Mısırın biçildikten sonra toprakta kalan kısmı |
| Çölük |
Küçük ağaç parçası |
| Çömen |
Otluk |
| Çöten |
Darı anbarı |
| Çömez |
Ufak çocuk |
| Çükelik,Çükelük |
Çökelek |
| Çürük Ayı |
Temmuz ayı. Ağustos ve Temmuz çürüklük ayları olarak bilinir. |
|
|
| D |
|
| Da |
Anlamı güçlendiren ek |
| Dadduk |
Sevimli, tatlı |
| Danil |
Geveze, dangalak |
| Darlanmak |
Sıkılmak, bunalmak |
| Dasdar |
Yün kilim |
| Davun |
Kötü, andır |
| Dazıratmak |
İşemek |
| Debertmek |
Debelenmek |
| Değermen |
Değirmen |
| Depebızdık |
Takla |
| Derbey |
Bir tür lastik ayakkabı |
| Deydağa |
İşte orada |
| Deyta |
İşte şurada |
| Dibek |
Tahıl tanelerini dövmeye yarayan taştan oyulmuş araç |
|
| D |
|
| Dibek,Depük |
Kuru |
| Dibleğ |
Giresun’a has bir yemeğimiz |
| Dişemek |
Yontmak, keskinleştirmek |
| Divrin |
Bir ağaç türü |
| Divron |
Ucu V şeklinde uzun sopa |
| Dizlik |
Uzun erkek donu |
| Dobuç |
Sivriliğini kaybetmiş, körelmiş |
| |
|
| Dozik |
Dangalak |
| Duman |
Sis |
| Dundar |
Üstü kapalı yer, sığınak |
| Düdek |
Ham, olmamış meyve |
| Düşün |
Mola, ara |
| |
|
| |
|
|
|
| E |
|
| Ebeguşağa |
Gökkuşağı |
| Ebrimek |
1) Erimek 2) Eskimek |
| Efrini almak |
Acıdan dolayı aklını almak |
| Eğercek |
Yün eğirme aleti, kirman |
| Eğratlık |
Bir tür imece |
| Ehel |
Ehil, usta |
| Ekinci |
Güneyli (Şebinkarahisar, Alucra, Çamoluk, Gümüşhane yöresi insanı) |
| Elçi |
Evlilikte aracılık eden kişi |
| Elguvan |
Mor renkli bir çiçek, ergüvan |
| Encamı |
Topu topu |
| Enük |
Kedi köpek yavrusu |
|
| E |
|
| Eşkere |
Alenen, açıktan |
| Eteklik, Eteklük |
Etek |
| Evlürmek |
Yetmek |
| Evsi, Öğseğ |
Bir kısmı yanmış odun parçası |
| Evşün |
Ekmek çevirmeye yarayan alet |
| Evza |
Kibrit |
| Ey |
Bir seslenme edası |
| Ey vermek |
Seslenmek, çağıran kişiye cevap vermek |
| Eyhe |
Sana göre hava hoş |
| Eylenmek |
Oyalanmak |
| |
|
|
|
| F |
|
| Fagaz |
Bir armut türü |
| Fanila |
Kollu atlet |
| Farfara |
Bir tür meşale |
| Farimek |
Hafiflemek, rahatlamak |
| Faşırtı |
Parazit, Cızırtı |
| Fayrap |
Birden alevlenen ateş |
| Felfekiç |
Paramparça |
| Fene |
Çok |
| Fer |
Derman, hal, kuvvet |
| Feşel |
Yaramaz |
| Fetir |
Sac üstünde yapılan bir çeşit kızartma |
|
| F |
|
| Fırfıkıç |
Ağzına kadar dolu |
| Fırıç |
Pişmiş meyve |
| Fırtana |
Fırtına |
| Fışkı |
Dışkı |
| Fışırtmak |
Fırlatıp atmak |
| Follamak |
Kabuğunu ayıklamak |
| Foni |
Bir ucu geniş, bir ucu dar; kaplara su doldurmaya yarayan gereç, huni |
| Fosaldak |
Suyunu çekmiş |
| Fösük |
Dişsiz, dişleri dökülmüş |
| Fraktı |
Örme çit |
| Fuzuli |
Boşu boşuna |
|
|
| G |
|
| Gabalak |
Galdiriğe benzer bir bitki |
| Gaban |
Kaş, yamaç |
| Gaccuk |
Kadar |
| Gacır |
Yaş fındık kabuğu |
| Gagiliç |
Biçimsiz, tipsiz |
| Gagit |
Kuru, dölsüz |
| Galdirik |
Dere kenarlarında yetişen, turşusu da yapılan bir bitki türü |
| Galemlik |
Bacanın üstüne, kuşların yuva yaptığı bölüm, bir nevi baca kapağı |
| Gambak |
Kel |
| Ganayaklı |
Sakin, uysal |
| Gararbazar |
Göz kararı, aşağı yukarı |
| Garcaşturmak |
Tahrik etmek, karıştırmak |
| Garduf |
Patates |
| Garer |
Karar, tam kıvamı |
| Garsamba |
Ev içindeki eşya kalabalığı |
| Gartobak |
Patates |
| Gasavet, gasevet |
Dert, sıkıntı |
| Gasmuk |
1)Kabuk 2)Kusmuk |
| Gasmuk bağlamak |
Pislikten adeta katran bağlamak |
| Gavsak,Gavsun |
Fındığın dışındaki yeşil kabuk |
| Gavun Armudu |
Bir armut çeşidi |
| Gavunç |
Hadım |
| Gaybana |
Kahrolasıca, andır, hayrı dokunmayan |
| Gayda vurmak |
Türkü söylemek |
| Gaydelenmek |
Genellikle kendi kendine yavaş ritimli türküler söylemek |
| Gazel |
Dökülmüş yapraklar |
| Gebiç |
Kenarı olmayan |
| Gebiççi |
Değirmenci |
| Gecin |
Ayıklanmış fasülye kabuğu |
| |
|
| Gedik, Gedük |
Oyuk |
| Gegecen |
Bir çeşit orak |
| Gelçek |
Merdiven |
|
| G |
|
| Gelincik |
Kediden küçük, fareden büyük |
| Gerevi |
Dal eğmeye yarayan ucu bükük sopa |
| Gıbrağa |
Kurbağa |
| Gıdık |
Küçük yumurta sepeti |
| Gıran |
Köyün ya da mahallenin genellikle merkezine yakın, boş ve düz arazi |
| Gırnap, Gınnap |
İp |
| Gırklık |
Koyun kırpma aleti |
| Gırkmak |
Kırpmak |
| Gışmık |
Hayvan tekmesi, çifte |
| Gıynak |
Tekleme fındık gavsağı |
| Girebi |
Küçük balta |
| Glik |
Sacda yapılan küçük ekmek |
| Gofil, Kofil |
Fıçı |
| Goğoz, Goğuz |
Aralı, hafiften açık(kapı) |
| Gogil |
Saçların örülüp, başın arka tarafına 2 parça halinde toplanmasıyla oluşan saç demetinin her biri |
| Gohnik, Kohnik |
Yaşlı kimse, moruk |
| Golan |
Odun taşırken sırta sarılan ip |
| Goşmak,Goşama |
İki eli birleştirerek yapılan büyük avuç |
| Got, Kot |
Eski bir ölçü birimi |
| Gölük |
Hayvan sürüsü |
| Güçük Ayı |
Şubat Ayı |
| Göğnümek |
Meyvenin kararıp yumuşaması |
| Göreslenmek |
Göresi gelmek |
| Gumbul |
Büyük sepet |
| Guruş Taşı |
Evin ateşliğindeki çıkıntı taşı |
| Guvak |
Kepek |
| Guytak |
Çukur, kuytu |
| Güman |
Umut |
| Gübür, Küpür |
Pislik ve toz kırıntısı |
| Güni |
Güney |
| Güve |
Tahtakurusu |
| Güvenek |
Bir tür iri sinek |
| Güzine |
Bir tür soba |
|
|
| Ğ |
|
| Ğeçi, Geçi |
Pis kötü şey, kötü insan, domuz |
|
|
|
| H |
|
| Ha |
Anlamda kesinliği artıran bir nevi önek |
Haböle,Haşöle
Haole |
Böyle, şöyle, öyle |
| Habu,Haşu,Hau |
Bu, şu, o |
Habura,Haşura
Haura |
Bura(sı), şura(sı), ora(sı) |
| Hacat |
İhtiyaç |
| Haccak |
Güzel |
| Haçan |
1) Madem 2) Ne zaman |
| Haçan ki |
Ne zaman ki |
| Halefet |
Muhabbet, sohbet |
| Halik |
Küçük taş |
| Halpıtmak |
Yoğurt yemek |
| Haltuk |
Buzağının boynundaki ip tasma |
| Happak |
Sade yoğurt |
| Harar |
Büyük örme sepet |
| Harın |
Dayanıksız |
| Harez, Harız |
Boş bırakılan arazi |
| Harman |
|
| Hartama |
Çatıyı kaplayan tahta |
| Haset |
Kıskanç, fesat |
| Haşindi |
Tam şimdi |
| Haşlak |
Yakıcı, kavurucu |
| Hatça |
Hatice adının yöresel söylenişi |
| Haus |
Hafız adının yöresel söylenişi |
| Havruz |
|
| Havse |
Hafize adının yöresel söylenişi |
| Hayana |
Önden |
| Hayat |
Evin girişi, antre |
| Helenpir |
Külüstür, angaz |
| Helim |
Halim adının yöresel söylenişi |
| Helle |
Un çorbası |
| Henki |
Yaşlı, ihtiyar |
| Henkimek |
İhtiyarlamak |
| Hennük |
Toprağı suya doyuran yağmur |
Hellemük
Hepek |
Çok cıvık
Gizli geçit kapağı |
| Heri |
"Sen de!" anlamında bir ret sözü |
|
| H |
|
| Herk |
Tarlaların sürülmesi işi |
| Hers |
Hırsla karışık sinir |
| Herslenmek |
Sinirlenmek |
| Hevlane |
Küçük tencere |
| Heysin |
Hasan adının yöresel söylenişi |
| Hılli |
Göründüğü gibi olmayan, sinsi |
| Hıntak |
Gevşek, tıkız olmayan |
| Hınkırmak |
Sümkürmek |
| Hırp etmek |
Örtmek |
| Hırtlamak |
Ezerek parçalamak |
| Hışır |
Eski, kırık dökük |
| Hızan |
Çocuk ve torunlar |
| Hızar |
Büyük testere |
| Hızım darı |
Zayır mısır |
| Him |
Duvalın temelinin oturduğu çukur |
| Hirtik |
Dirliksiz, fesat çıkaran |
| Holasa |
Gelişigüzel yapılan iş |
| Hollamak |
Ayıklamak, follamak |
| Honça,Hemençe |
Küçük yün torba |
| Hopalak |
Tombul |
| Hopçurmak |
Bir şeyin içine zıplayarak atlamak |
| Hopul |
Unun tortusu |
| Horon |
Kemençe ve tulum(gayde) ile oynanan yöresel oyunumuz |
| Horsa |
Heves |
| Horsasını almak |
Hevesini almak |
| Horsası geçmek |
Hevesi geçmek |
| Hortik |
Ayı yavrusu |
| Hoşkil |
Kumar |
| Hoşkuran,Hoşuran |
Bir tür bitki |
| Hoşmak |
Bir yemeğimiz |
| Hozan |
Sık çalılık |
| Höl |
Islak |
| Höldirik |
Dandik, adi yapılı eşya |
| Hörelenmek |
Kafa tutmak, dayılanmak |
| Höshöldüremük |
Tadına varılamadan alelacele içilen çay |
| Höşül |
1) Bulanık sıvı 2) Çayın dip kısmı |
| Hulukçu gibi gezmek |
Kalabalık bir halde ve çokça gezmek |
|
|
| I |
|
| Imımak |
Isınmak |
| Imık |
Ilık, ne sıcak ne de soğuk |
| Irgamak |
Sallamak, hareket ettirmek |
| Irgat |
Amele, işçi |
|
| I |
|
| Irıb |
Yöntem, püf noktası |
| Istınka |
Ağzına kadar dolu |
| Işgın |
Fındık filizi |
| |
|
|
|
| İ |
|
| İçlik |
Gömlek |
| İğdiç |
Eğri bacaklı |
| İkretmek |
Tiksinmek, nefret etmek |
| İlekigün,Lekigün |
Önceki gün |
| İlistir |
Metal kevgir |
| İndem |
O kadar da |
|
| İ |
|
| İrepata |
Ekmek yapmaya yarayan yassı alet |
| İsiyin |
Hüseyin adının yöresel söylenişi |
| İşmar etmek |
Baş, göz ve elle işaret etmek |
| İyicene |
Hepten, iyice |
| İzavra |
Köle, amele |
|
|
| J |
|
| Jile/Zile Pekmezi |
Bir pekmez çeşidi |
|
|
|
| K |
|
| Kabakçı |
Ordulu |
| Kakmuklamak |
Yumrukla itip kakalamak |
| Kaliser |
Şebinkarahisar |
| Kapşon |
Giyeceklerin başlığı |
| Karakış Ayı |
Aralık ayı |
| Karalastik |
Lastik ayakkabı |
| Karatağuk |
Bir çeşit kuş |
| Karşılama |
Kemençeyle oynanan bir Giresun oyunu |
| Kasele |
|
| Katakulli |
Oyun, üçkağıt |
| Katuk |
Ayran |
| Kavuma gitmek |
|
| Kaynarı |
Ölmeyesice |
| Keçemen |
Kertenkele |
| Keçibaş |
Kafasının kenarları saçlı, ortası kel kimse |
| Kelçük |
Meyve koçanı |
| Kelem |
Karalahananın kökü, soyulup yenir |
| Keleplemek |
Fırlatıp atmak |
| Kelif |
Basit baraka |
| Kemçük |
Biçimsiz, çukurca |
| Kemre |
Hayvan gübresi |
| Kenef |
Tuvalet |
| Kerenti |
Tırpan |
| Kesek,Kötek |
Kısa çubuk |
| Kesmük,Kösmük |
Dövülürken savrulan tahıllar |
| Keşan |
Yöreye özgü çubuk desenli şal |
| Keşgül |
Su kabağı |
| Keşik |
Sıra |
| Keşir |
Meyvenin yenilmeyen kısmı |
| Keyfanı |
Kocakarı, ihtiyar kadın |
|
| K |
|
| Kıble |
Güneyden esen rüzgar |
| Kıymık |
İnce odun parçası |
| Kile |
Eski bir ölçü birimi |
| Kiraz Ayı |
Haziran ayı |
| Kiraz Duzlusu |
Kirazı soğanla kavurarak yapılan bir yemek |
| Kirko |
Tirizme vurma aleti |
| Kittik |
Küçük sabun parçası |
| Kodaman |
Yaşlı ve zengin kimse |
| Kofil |
Fıçı |
| Konuşuk |
Laf, konuşulan şey, söz |
| Kopça |
1)Düğme 2)Kısa bacaklı kimse |
| Kopuk |
Serseri, it gibi gezen |
| Korgon çorbası |
Mısır çorbası |
| Koruk |
İçi boş fındık |
| Köm |
Ağır |
| Kömeç |
Kuru ağaç parçası |
| Köstü |
Köstebek |
| Köstüre |
Yuvarlak bileme taşı |
| Kuma |
Aynı erkekle evli kadınlar |
| Küpbaş |
Koca kafalı, kafası büyük |
| Küpü |
Baltanın sırtı |
| Külek kafalı |
Koca kafalı, kafası büyük |
| Kürtük |
Dağlarda yazın bile erimeyen kar yığını |
| Kürün |
Sulama amacıyla içi oyuylmuş ağaç |
| Küskülemek |
Gaza getirmek |
| Kütmek |
Küçük tahta tabure |
| Küveç,güveç |
Ağaçtan yapılmış kap |
| |
|
|
|
| L |
|
| Laz armudu |
Giresun’a has bir armut türü |
| Leftir |
|
| Lobya, Lomya |
Fasulye |
| Lobut |
1) Büyük değnek 2) Şişman ve iri adam |
|
| L |
|
| Löç |
Çok ıslak, suya doymuş |
| Lülemek |
Bir şeyin ucunu yontmak |
| |
|
|
|
| M |
|
| Mabeyin |
Oda |
| Macir |
1) Göçmen 2) Gürcü (Acaralı) |
| Macirce |
Macirlerin konuştukları dil; Gürcücenin Acara şivesi |
| Mada |
İştah |
| Mafir |
Defa, kez, kere |
| Mahna |
Sebep, semete |
| Mahnaliğin |
Sebebine, sayesinde |
| Makluvat |
Zayıf yabani hayvan |
| Makta |
Orman kesim işleri |
| Malak |
|
| Mam |
Bir tür oyun |
| Mandalin |
Mandalina |
| Maslı |
Sepet çubuğu |
| Maraz |
Ruhi hastalık, sıkıntı |
| Marşaba |
Su kabı, maşrapa |
| Maşat |
|
| Mavzer |
Tüfek |
|
| M |
|
| Mazı |
Depo |
| Medek |
Dişi manda |
| Meğel |
Küçük geniş çapa |
| Meh |
Buyur, al |
| Mendabur |
Aşırı derecede pis insan |
| Merek |
Serenti’ye benzer yapı, ot saklanan yer |
| Merulcan |
Taze diken ucu |
| Miyese, Meyse |
Miyase adının yöresel söylenişi |
| Mısgıç |
Cimri |
| Mısmıl |
Uyuşuk, tembel |
| Misir |
Bir çeşit domates |
| Mamali, Momuli |
Peynir kurdu, küçük böcek |
| Mostra |
|
| Mudara |
Sağlam olmayan kalitesiz |
| Mugalif |
Zayıf, dayanıksız |
| Mundar |
Pis, dini kurallara uyulmadan öldürülmüş ya da kendiliğinden ölmüş hayvan |
| Mühkem |
Sağlam |
| |
|
|
|
| N |
|
| Nacak |
Küçük et doğrama baltası |
| Namazlağ, namazlık |
Seccade |
| Nebri |
|
| Nene |
Nine, babaanne ve anneanne |
|
| N |
|
| Nezük,Nezik |
Güzel, tatlı |
| Nifi |
1) Eskiden açık saçlı, çember takmayan gayrimüslim kadınlarına verilen ad
2) Çok açık saçık giyinen kadın |
| |
|
|
|
| O |
|
| Obuz |
Büyük su arkı |
| Okaru, Okarı |
Yukarı |
| Osmak |
Kıyaslamak, vuruşturmak |
|
| O |
|
| Oslama |
Boşuna |
| Oyrak |
Çukur arazi |
| |
|
|
|
| Ö |
|
| Öğürsemek, Örsemek |
İneğin boğa istemesi |
| Öklemek |
Bağlamak |
| Örkenmek |
Taklit etmek, özenmek |
|
| Ö |
|
| Ötürmek |
1) İshal olmak 2) Kötü kelimeler kullanarak konuşmak |
| |
|
| |
|
|
|
| P |
|
| Paçka |
Küçük ev, serentiye benzer yapı |
| Paçuri |
Paçavra |
| Padar |
Çamın dış kabuğu |
| Pağaç |
Külde yapılan ekmek |
| Pahal |
Kıskanç, çekemeyen |
| Palak |
Ayı yavrusu |
| Palan |
İnce minder |
| Palaz |
Bir fındık türü |
| Palas Pandıras |
Apar topar, Patır kütür |
| Pancar |
Karalahana |
| Pança |
1) Pençe 2) Çok kıllı erkek eli |
| Pandır |
|
| Pantul, Pontul |
Pantolon |
| Papara |
Dayak |
| Parabelli |
Bir tür silah |
| Pasa |
Habire, devamlı |
| Pattangoç |
Bir çeşit oyuncak silah |
|
| P |
|
| Patoz |
Fındık çekme makinası |
| Payandura |
Destek |
| Paykırtmak |
Kaçırmak |
| Pee |
Taş duvar |
| Pelit |
Meşe ağacının meyvesi, palamut |
| Pere, Bere |
Koyun sağma yeri |
| Pervaz |
Kapı, pencere kenarları |
| Pestil |
|
| Peş |
Ek, yama |
| Pezük |
Pazı bitkisi ve yemeği |
| Pıddak |
Patlamış mısır |
| Picali |
Bezelye |
| Poğol, Poğul |
Suda pişmiş mısır |
| Pöstekisi Çıkmak |
Pestili çıkmak |
| Pur |
Sert kumlu toprak |
| Putana |
Tahta turşu saklama kabı |
| Pür |
Çamın iğne gibi olan yaprakları |
|
|
| R |
|
| Rafan gitmek |
Çok hızlı ilerlemek |
|
|
|
| S |
|
| Sağrak |
Yağ saklama kabı |
| Sahan |
Bakır kap, tabak |
| Sakırca |
Beyaz çiçekli, kökü yumurtayla kızartılarak yenen bir tür bitki |
| Sakırtlak |
İnsana yapışan böcek |
| Sali |
1) Salih adının yöresel söylenişi
2) Salı günü |
| Saplıyak |
Metal yemek kepçesi |
| Sarıcalı |
Balsız bir arı türü |
| Sasuk |
Tatsız |
| Sazmak |
Islak çimen, bataklık |
| Sef |
Yanlış, hata |
| Seğiretmek |
Fırlayıp koşmak |
| Semete |
1) Vasıta, sebep 2) Uyku mahmurluğu |
| Sepetbaş |
İçi boş kafalı |
| Serenti |
Yöreye has bir yapı, bir nevi kiler |
| Sıçan |
Küçük fare |
|
| S |
|
| Sırappa |
Sıraya dizili |
| Sırgan |
1) Isırgan otu ve yemeği |
| Sibek başlı |
Gıcık, aksi, inat |
| Simelek |
Uyuşuk |
| Sin |
|
| Sinmek |
Saklanmak |
| Siron |
Giresun’a has yufkadan yapılan yoğurtlu bir yemek |
| Sökütmek |
Üstünü başını çıkartmak |
| Söykenmek |
Yaslanmak |
| Sulu Sepken |
Sulu yağan kar |
| Suluk |
Süzme konulan yer |
| Süflü |
Pasaklı |
| Sümüç |
Parmak boyunda ölçü birimi |
| Sümsük |
|
| |
|
|
|
| Ş |
|
| Şalak |
Geçmiş salatalık |
| Şavgu |
Şevki adının yöresel söylenişi |
| Şelek |
Hararın küçüğü |
|
| Ş |
|
| Şenlik |
Evin önünde yemeklik sebze yetiştirilen küçük bahçe |
| Şişek |
Genç erkek koyun |
| |
|
|
|
| T |
|
| Ta |
Daha |
| Taflan |
Kiraz’a benzer bir meyve, Karayemiş. |
| Taflan Tuzlusu |
Taflan’dan yapılan Giresun’a has bir yemek |
| Takkuma |
Yöreye has bir kuş |
| Talanmak |
Habire birşeylerle uğraşmak |
| Tam |
Ahır |
| Taran |
Sudaki taşın altındaki boşluk |
| Tasal |
Takatsiz, tembel |
| Tasattuk etmek |
Dağıtmak |
| Tay |
Yük, parça |
| Taylanmak |
Hazırlanmak |
| Tehin |
Çok hızlı hareket eden küçük bir hayvan |
| Tehin gibi |
Atik olmak, eli çabuk olmak |
| Tekne Gazuntusu |
Son çocuk |
| Telaşa |
Telaş |
| Telaşiya Kalmak |
Telaşa düşmek, telaşlanmak |
| Telef |
Canı çıkmışçasına yorgun |
| Telef Tasal |
Yorgun argın |
| Telesimek |
Susamak |
| Terek |
Tahtadan raf |
| Tesbermek |
Kurumak |
|
| T |
|
| Tesçe |
Çok aceleci |
| Tevek |
Asma dalı |
| Tevekkel |
Sakin, ganayaklı |
| Tez |
Çabuk, hızlı bir şekilde |
| Tezen Peyniri |
Giresun’a has bir peynir |
| Tıkız |
Sıkı sıkıya kapalı |
| Tıman |
Don |
| Tırmıt |
Mantar |
| Tibal |
Giyiminde çok titiz olan |
| Tili |
Yemek seçen |
| Tirizme vurmak |
Toprağı kazarak kökleri çıkarma |
| Toklu |
Kuzunun büyüğü |
| Topur |
Çoklu fındık çotanağı |
| Tulum |
1) Bir tür peynir 2) Giresun’da da kullanılan bir çalgı aleti, Gayde |
| Töngel |
Bir tür muşmula |
| Tüğüm |
Düğüm |
| Tülemek |
Oluşmak meydana gelmek |
| Tünek |
Kuş tüyü |
| Tünemek |
|
|
|
| U |
|
| Uheym |
Bir hayret ve şaşırma nidası |
| Ula |
Bir hayret ve sesleniş nidası |
| Uluk |
Pis, pasaklı,kötü kadın |
| Uruf olmak |
Üzülmek |
| Uslu |
Köyün ve ailenin büyükleri, sözü geçenleri |
|
| U |
|
| Usulca |
Yavaşça |
| Uşak |
Erkek evlat |
| Uy |
bir hayret nidası |
| Uyartmak |
Uyandırmak |
|
|
| Ü |
|
| Üğüm |
Fındık dalı |
| Üşmek |
Eşmek, eşelemek |
|
| Ü |
|
| Üveç |
Yaşı gelmemiş erkek koyun |
| Üzüm Ayı |
Ekim Ayı |
|
|
| Y |
|
| Yağlaş |
Muhallebi |
| Yal |
İnek yemeği |
| Yalak |
1) Hayvanların su içmesi için çeşme altlarında oluşturulan çukur yer
2) İnsanın sırtının ortasındaki çukurluk |
| Yalavu |
Alev, kıvılcım, ateşin sıcaklığı |
| Yalavuz,Yalağuz |
Yalnız, tek başına |
| Yane |
Ne sandın? |
| Yarmaça |
Yarılmış odun |
| Yasan Olmak |
Ortadan kaybolmak |
| Yaşmak |
Başörtüsü |
|
| Y |
|
| Yavşu |
Mısır tarlasında yetişen bir tür ot |
| Yaykın |
Kızılağaç |
| Yayuk |
1) Ayran 2)İçinde bu ayranın yapıldığı tahtadan ve uzunca eşya |
| Yenlik |
Hafif |
| Yesir |
Ebelemece türü bir oyun |
| Yitmek |
Kaybolmak, gözle görünmez olmak |
| Yivtin |
Bir bitki türü |
| Yolluk |
Kilim |
| Yuka |
Suyun derin olmayan kısmı |
| Yunmak |
Yıkanmak, çimmek |
| |
|
|
|
| Z |
|
| Zabacca |
Sabahleyin |
| Zağar |
Uyuz köpek |
| Zara |
Un yapılan mısır ve buğday |
| Zatiberi |
Zaten, eskiden beri |
| Zeğele |
Akşam, akşama, akşamüstü |
| Zıbıç |
Sebze ve meyvenin sap kısmı |
| Zıpçık |
Taze daldan yapılan bir çeşit müzik aleti |
|
| Z |
|
| Zıpka |
Yöreye özgü paçası dar, üstü bol pantolon |
| Zivzik |
Küçük fare |
| Zorlu, Zollu |
Güzel, güçlü kuvvetli |
| Zorunan |
Zorla |
| Zote |
Saklambaç oyununun yöredeki adı |
| Zumbuk |
Yumruk |
|
GİRESUNDA VE KÖYLERİNDE KULLANILAN ARAÇ - GEREÇLER
BAKRAÇ : Bakırdan yoğurt kabı.
ÇANGAL : Sebzelerin dik durması için destek olarak kullanılan çubuk.
ÇENTİK : Yünden, işlemeli, renkli küçük çanta.
ÇÖTEN : Fındık çubukları ile örülerek yapılan içerisine darı konulan küçük yapı.
ÇÖMLEK : Topraktan pişirilerek yapılan küpün küçüğü.
DAARCUK : Meşin Çanta.
DALBAZ : Raf.
DASTAR : Keçi kılından yapılan bir çeşit kilim.
DİBEK : İçinde buğday, mısır dövülen büyük taş yada ahşap havan.
DUTAK : Sıcak kapları tutmaya yarayan bez.
ELEK : Eleme işi yapılan, kasnağa gerilmiş sık gözenekli araç.
EVŞEN : Ekmek pişirmede kullanılan küçük demir kürek.
FIÇI : Ahşaptan yapılan silindir şeklinde göbekli saklama kabı.
GELDER : Fıçı.
GELBERİ : Bir çeşit kürek.
GEREVİ : Ağaç dallarını çekmeye yarayan çatal ağızlı dal parçası.
GIDIK : Küçük sepet.
GIRNAP : Sicim.
GOLAN : Geniş kemer şeklinde, yün ipliğinden dokunarak yapılan, yük taşımada kullanılan ip
GUFA : Kuyudan su alınan tahta kap.
GUMBUL : Çubuktan örülen bir çeşit sepet.
GÜĞÜM : Kulpu olan, emziksiz, bakır su kabı.
GÜVEÇ : Topraktan pişirilerek yapılan küpten küçük saklama kabı.
HALASTAR : Bakırdan küçük su kabı.
HARAR : Büyük fındık sepeti.
HAVAN : Ahşap yada tunçtan yapılmış çukur dövme, ezme kabı.
HEYBE : Kilim yada halıdan yapılan torba.
İBRİK : Su koyulan emzikli kab.
İLİSTİR : Metal den yapılmış delikli süzgeç.
KALBUR : Eleğin iri gözeneklisi.
KEŞKÜL : Su kabağından yapılan su kabı.
KÜLEK : Süt, yağ ve pekmez gibi yiyeceklerin konduğu ahşap kap.
KÜP : Geniş karınlı, dibi dar topraktan yapılmış, turşu, su veya pekmez kabı.
KÜRÜN : Çeşme sularının, içinde toplandığı ahşap yada taştan küçük havuz.
SACAYAK : Ateş üzerine konan, metalden yapılmış, üç ayaklı tencere altlığı.
SAHAN : Bakırdan yapılmış yemek kabı.
SİNİ : Üzerinde yemek yenilen iri, bakır vb. yuvarlak, ince kenarlı yemek altlığı.
SİTİL : Kuyudan su çekmeye yarayan su kabı.
SOFRA : Üzerinde yemek yenen yuvarlak ayaklı altlık.
ŞELEK : Orta boy sırt sepeti.
ŞIRANHA : Üzüm ezilen ahşap kap.
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|